หายสงสัยแล้ว เหตุใด”เจ้าคุณพระสินีนาฏ”ไม่กราบบนแท่น ในสุสานหลวง

28 กันยายน 2020 | เรื่องเด่น
Loading...

เมื่อวันพฤหัสบดี ที่ ๑ สิงหาคม ๒๕๖๒ เจ้าคุณพระสินีนาฏ พิลาสกัลยาณี ถวายสักการะพระราชสรีรางคาร พระสรีรางคาร พระอัฐิพระบรมวงศานุวงศ์ ในมหาจุฬาลงกรณราชสันตติวงศ์ ซึ่งบรรจุอยู่ ณ พระอนุสาวรีย์ต่างๆ ในสุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม

Loading...

“แท่นกราบ” หรือ “พระแท่นทรงกราบ”

…. จริง ๆ แล้วในอดีตเป็นการประดิษฐ์ขึ้นมาเพื่อถวายความสะดวกแด่พระบรมวงศ์ผู้ทรงพระชนมายุสูง สำหรับทรงกราบบูชาพระพุทธในการเสด็จ เนื่องด้วยพระวรกายที่จะก้มลงไปกราบราบคงจะยากพอควร จึงได้ประดิษฐ์คิดค้นขึ้น แรกเริ่มเดิมที่คาดว่ามีในราชสำนักสมัยรัชกาลที่ ๓ เป็นต้นมา ในปัจจุบันแท่นทรงกราบนั้นใช้สำหรับในราชสำนักเท่านั้น โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระบรมราชินี และเจ้าฟ้า จะมีผ้าเยียรบับลาดและคลุมที่เขนยทรงกราบ พระราชวงศ์จะไม่ลาดหรือปูผ้าเยียรบับ แต่จะคลุมผ้าเยียรบับที่เขนยทรงกราบ ส่วนพระอนุวงศ์และผู้แทนพระองค์ จะใช้เป็นผ้าชนิดดีสีน้ำเงินเข้ม (สีขาบ) ดังในภาพเป็นต้น

Loading...

…. หลายต่อหลายคนคงเห็นแท่นกราบตามงานต่าง ๆ กันแพร่หลาย เพราะเห็นว่าเป็นของอำนวยความสะดวกและดูดีต่อประธานในพิธี ซึ่งจุดประสงค์ก็เพื่ออำนวยความสะดวกเช่นกัน แต่แท้จริงแล้วกรมศาสนา และกระทรวงวัฒนธรรม สำนักวัฒนธรรมประจำจังหวัดต่าง ๆ เคยจัดอบรมกันอยู่หลายครั้งว่า เป็นเรื่องไม่ “บังควร” คือ ไม่เหมาะสมที่จะใช้แท่นกราบเพราะดูจะเป็นการทัดเทียมเจ้านายอย่างราชสำนักเสียมากกว่า การอำนวยความสะดวกต่อประธานในพิธีที่เป็นสามัญชน ควรปูผ้าสีอ่อน หรือพรม หรือผ้าอื่นใดที่ไม่ใช้ในราชสำนัก เพื่อให้ประธานกราบราบแบบเบญจางคประดิษฐ์ เพราะตามธรรมเนียมวัฒนธรรมไทยแล้วนั้นเรานอบน้อมต่อพระรัตนตรัยอย่างสูงยิ่ง

…. เจ้าคุณพระสินีนาฏ เป็นสตรีบรรดาศักดิ์ ผู้ปฏิบัติตนได้งดงามยิ่ง กล่าวคือท่านเจ้าคุณพระ ได้เดินทางมาบำเพ็ญกุศล ณ วัดราชบพิธฯ เป็นการส่วนตัว ไม่ได้มาในสถานะผู้แทนพระองค์ หรือพระราชวงศ์ เป็นเพียงสตรีผู้มีบรรดาศักดิ์ ซึ่งหากกล่าวกันโดยแท้จริงแล้ว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า พระราชทานข้าราชบริพารในราชสำนักอำนวยความสะดวก จึงเห็นข้าราชสำนักจัดแต่งสถานที่ดังกล่าว การที่ท่านเจ้าคุณพระ ไม่กราบบนแท่นกราบถือเป็นการปฏิบัติที่งดงาม เพราะท่านมีวินิจฉัยในหทัยแล้วว่าตนเป็นเพียงสามัญชน แม้นได้รับพระมหากรุณาลาดปูด้วยแท่นกราบในระดับเดียวกับผู้แทนพระองค์ ก็เห็นจะเป็นการไม่ควร จึงกราบลงที่พื้นแสดงถึงการวางตัวและความนอบน้อมได้อย่างงดงามสมเกียรติในบรรดาศักดิ์ยิ่ง

Loading...

…. นอกจากนี้การเดิน การกราบพระสงฆ์ การถวายความเคารพ ยังงดงามยิ่งสามารถเป็นแบบอย่างของสตรีไทยและประชาชนทั่วไปได้อย่างยอดยิ่ง ทั้งนี้ถึงแม้เจ้าคุณพระ จะเป็นเพียงสามัญชนผู้ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ แต่ท่านก็ถือเป็นผู้ใกล้ชิดพระบรมวงศ์ การให้เกียรติ หรือการได้รับเกียรติเสมือนมีฐานันดรศักดิ์ในราชวงศ์ จึงไม่เป็นที่แปลกเท่าใดนัก หากแต่ประชาชนควรพึงทราบธรรมเนียม และข้อปฏิบัติต่าง ๆ ว่าไม่ควรเสมอเจ้า เพราะพระบารมีในพระบรมราชจักรีวงศ์ ทรงพระคุณและมีพลานุภาพยิ่ง

…. การปฏิบัติกิจครั้งนี้ ถือได้ว่าท่านเจ้าคุณพระ เป็นผู้ที่งดงามจากภายใน และรู้ธรรมเนียมในราชสำนักเป็นอย่างดี เพราะในอดีตเมื่อข้าราชสำนักฝ่ายในได้รับพระมหากรุณาธิคุณ ต่างก็จัดดอกไม้ธูปเทียน นำไปทูลเกล้าฯ ถวายพระบรมวงศ์ในสำนักนั้น ๆ ก่อนจะเป็นการถวายสักการะพระบรมอัฐิ พระอัฐิ และอัฐิผู้ทรงพระคุณตามลำดับ ทั้งนี้ก็เนื่องมาจากในราชสำนักไม่มีการจัดฉลองอวยยศแต่ประการใด การทูลเกล้าฯ ถวายสักการะจึงเป็นการควรที่จะได้รับพระพรจากพระบรมวงศ์ แทนการจัดงานฉลองเอิกเกริกอย่างสามัญชนในปัจจุบัน

เราคนไทย รู้จักความเป็นไทย รู้รักษาให้คงอยู่ สืบไป

ขอบพระคุณข้อมูลจาก คุณกฤตนันท์ วรรณสิญจน์ (บุคคลต้นแบบด้านการใช้ภาษาไทยดีเด่น)






Loading...



error: